Zestaw szachowy Noguchi

Spośród wielu zestawów szachowych zaprojektowanych przez czołowych artystów modernistycznych XX wieku, niewiele było tak innowacyjnych i głęboko zakorzenionych w tradycji, jak zestaw szachów ze stolikiem stworzony przez japońsko-amerykańskiego rzeźbiarza Isamu Noguchiego na wystawę „Imagery of Chess” w 1944 roku w galerii Juliena Levy'ego w Nowym Jorku, zorganizowaną przez Levy'ego oraz artystów Marcela Duchampa i Maxa Ernsta.

Wojenna niedobór wysokiej jakości materiałów zarówno ograniczał, jak i inspirował Noguchiego. W swoim projekcie szachów, który stał się prototypem dla innych jego rzeźb z tamtej epoki, Noguchi wymyślił prosty, ale pomysłowy system łączenia cienkich, profilowanych płaszczyzn materiału, aby tworzyć w pełni trójwymiarowe obiekty przy minimalnym zużyciu materiałów. Niedobór skłonił go również do wykonania tych figur z nowego, eksperymentalnego materiału wojennego, opracowanego do masowej produkcji przezroczystych osłon samolotów i wieżyczek – pleksiglasu.

Będąc osobą o mieszanym japońsko-amerykańskim pochodzeniu, Noguchi łączył swoją pasję do nowatorskich modernistycznych form z głębokim szacunkiem dla historii i tradycji zarówno kultur Wschodu, jak i Zachodu. Jego miłość do historycznych indyjskich i perskich form szachowych została dodatkowo rozbudzona przez romans (1943–1947) z młodą Hinduską, Tarą Pandit, siostrzenicą premiera Indii Jawaharlala Nehru. Zamiast standardowych zachodnich czarno-białych figur, Noguchi wykonał swoje figury z przezroczystego czerwonego i zielonego pleksiglasu, nawiązując do rubinów i szmaragdów często spotykanych w biżuterii Mogołów. Z wyjątkiem wieży, wszystkie pozostałe figury mają głowopodobne kształty i wygięte grzbiety. Król i Królowa, aby podkreślić swoje prokreacyjne i królewskie moce, mają wyraźnie zaznaczone genitalia.

Naśladował piękno indyjskich i perskich czarnych lakierowanych desek z okrągłymi, centralnymi inkrustacjami z masy perłowej lub kości słoniowej, tworząc swój czarny, hebanowany stolik o falistych krawędziach z siatką białych okrągłych inkrustacji, a nie kwadratów.

Nie ma informacji o tym, co stało się z oryginalnymi figurami szachowymi, ale od czasu debiutu w 2005 roku repliki zestawu zaginionego oryginalnego zestawu szachów Isamu Noguchiego z 1944 roku na wystawie „Imagery of Chess Revisited”, Muzeum Noguchiego jest zasypywane prośbami o nową edycję.

Muzeum Noguchiego i AMEICO od pewnego czasu prowadzą badania materiałowe i z radością ogłaszają nową edycję zestawu szachów Noguchiego z 1944 roku, wzbogaconą o atrakcyjną czarną składaną deskę z pleksiglasu z czerwonymi i przezroczystymi białymi okrągłymi inkrustacjami, wzorowaną na oryginalnym projekcie stolika artysty.